Cộng đồng người Châu Á lại rộn rịp chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán. Một trong những nét văn hoá mà những người ly hương luôn gìn giữ.

Ngày xưa, dù đất nước đang thời chinh chiến nhưng năm nào ba má tôi cũng chuẩn bị đón Tết Nguyên Đán thật chu đáo. Tôi mê nhất là đi chợ hoa với Ba tôi. Sau khi dạo một vòng, khác với phần đông mua hoa mai, mua cây quất chưng cho ngày Tết thì Ba tôi lại chọn thược dược, cúc vàng và đặc biệt luôn luôn có hoa vạn thọ.

Lúc nhỏ tôi không ưa hoa Vạn thọ vì mùi của nó hơi nồng mùi thuốc Bắc. Tôi không hiểu tại sao ba má tôi đều yêu thích loài hoa này. Tôi thầm nghĩ có lẽ ba má muốn cầu nguyện được sống vạn thọ, như cái tên của nó.

Ba tôi ít khi nào chờ đến chiều cuối năm mới mua hoa, nếu có dịp xuống chợ hoa lúc chợ tàn đêm Ba Mươi, ba tôi còn mua thêm, có lẽ Ba tôi cảm thương khi thấy những người trong quê chở hoa ra không bán được, buộc phải bán rẻ. Ba tôi lặng lẽ trả tiền đúng giá chứ không kỳ kèo, Ba hiểu rằng mua hoa Tết hạ giá là nụ cười của người được mua hoa nhưng lại là nỗi buồn héo hắt của người bán.

Bên cạnh việc mua sắm hoa Tết, Ba tôi rất chăm chút việc chưng bày bàn thờ Tổ Tiên. Những bộ lư đồng được Ba chở ra tiệm lau chùi sáng bóng. Hương trầm được tuyển chọn loại tốt. Đặc biệt Ba thường mua hương do các Chùa sản xuất chứ không mua hàng chợ.

Mỗi ngày đi làm về thế nào Ba tôi cũng chở về một vài món gọi là chuẩn bị Tết.

Trong khi đó Má tôi lo các mâm cúng kiến, bánh trái, mứt và quà cáp cho họ hàng. Đầu tiên là cúng đưa Ông Táo về trời chừng một tuần trước Tết. Tiễn Ông Bà Táo gồm bộ áo, giấy tiền vàng bạc, chè xôi và hoa quả. Lúc còn bé tôi nghĩ: chắc Ông Bà Vua Bếp cả năm ăn uống đủ thứ rồi nên tiệc chia tay không cần mâm cao cỗ đầy.

Má tôi tiễn ông Táo xong thì vội vã chuẩn bị các món bánh cho ngày Tết. Má làm được tất cả các loại bánh truyền thống đặc sản Quảng Nam, và làm rất khéo. Tôi vẫn còn nhớ cảm giác thích thú khi cùng Má soạn các loại mứt, hạt dưa… cho vào lọ thuỷ tinh để bày dọn. Mỗi thứ đều dành vài gói nhỏ để đem biếu nhà ông bà Nội Ngoại, cô bác gần xa…

Thuở bé tôi cứ nghĩ Ba Má là người làm ra Tết, chở Tết về nhà …

Bảo Huân 

oOo

Những mùa xuân, những cái Tết được Má làm ra, Ba chở về… sau 1975 thì không còn nữa.

Ba tôi biền biệt trong lao tù “cải tạo” không rõ ngày về. Mỗi dịp cuối tháng Chạp là mỗi lần ngóng trông. Má tôi vừa lo cơm gạo cho đàn con vừa tất tả lo bới xách thăm nuôi. Hoàn cảnh gia đình lúc đó thật bi đát!

Ba đã trong tù, không còn cơ hội chở Tết về và Má tôi không có điều kiện làm ra Tết nữa. Anh em chúng tôi đón những mùa xuân mà… không có Tết.

Có một kỷ niệm vào ngày cuối năm, hôm đó Má tôi đi chợ vào chiều 30 Tết, với ít tiền có được nhờ đem bán một cái quạt trần ở phòng khách.

Chợ đông tấp nập, Má tôi dè dặt so đo rồi mua một bịch gạo và vài món rau dưa, cùng ít thịt heo. Má gọi chú xe đạp thồ (còn gọi là xe ôm) chở về. Bịch gạo được để phía trước, Má ngồi sau cùng giỏ đồ lặt vặt. Chú xe thồ hỏi thăm chuyện gia đình; Má tôi cũng thật lòng tâm sự về hoàn cảnh gia đình. Đến một đoạn kẹt xe vì có tàu hoả đi qua, Má tôi thấy chú vất vả nên nhảy xuống xe. Chú không hề hay biết, cứ len lỏi tiếp tục đi về phía trước…

Má tôi khi biết đã lạc thì cuống cuồng tìm kiếm. Đường phố đông nghẹt người, không ai tìm ra ai. Má tôi vội vàng gọi một chiếc xe đạp thồ khác hối hả về nhà. Vào tới đầu hẻm Má đã hớt hải: “Trời ơi, cuối năm mà khổ quá… mua được ít gạo chớ có nhiều nhặn chi… Tết ni con tui nhịn đói rồi.Không lẽ tui bị… cha xe thồ lừa…”

Má tôi vừa khóc vừa than… chừng 30 phút sau… chú xe đạp thồ mặt mũi lấm lem xuất hiện, chú vừa thở vừa nói: “Em đi tìm nhà chị hết hơi; may mà nghe chị kể chuyện, em mới biết chị ở trong kiệt ni. Chị nhảy xuống xe hồi mô em không hay?”

Má tôi lúc đó hơi ngượng nghịu: ”Tui tưởng chú… đi mất, chắc bầy con tui Tết ni… không có cháo húp”. Chú xe thồ nhỏ giọng: ”Nói chi tội rứa chị, mình cùng hoàn cảnh mà! Em không thấy chị mà nhớ câu chuyện chị kể… nhà cửa bị tịch thu phải dọn về ở xóm ni, … em hỏi bà đầu hẻm, vô đây là gặp được chị liền…”

Những người tò mò đứng hóng chuyện đều tấm tắc về lòng tốt của chú xe thồ.

Chú xe thồ chính là người đã chở Tết về nhà tôi.

Ba Má tôi đón Xuân (ảnh tác giả cung cấp)

oOo

Sau khi định cư tại Hoa Kỳ, sinh hoạt cộng đồng rộn ràng ba ngày Tết. Người Việt ai cũng còn mang trong lòng bản sắc dân tộc “Chúng ta ra đi, mang theo quê hương”

Là bánh mứt, pháo đỏ rượu hồng bày bán ở các khu chợ Á Đông; là họ hàng bạn bè gặp nhau mời tất niên, mời họp mặt đầu năm. Công nhân các hãng xưởng rủ nhau đón Tết trong chỗ làm; các món ăn truyền thống được giới thiệu với những người dân bản xứ và các cộng đồng khác.

Đó chính là những người đã đem Tết từ quê nhà sang đây, hoà cùng mây trời và nắng xuân nơi quê người, tạo nên những cái Tết Việt Nam bên ngoài quê hương.

Ba tôi vẫn thói quen đi dạo các chợ. Ai mua gì thì mua, ông cũng thơ thẩn ở khu bày bán hương đèn, nhang trầm, ly chén chưng bàn thờ. Ông cũng gắng tìm hoa vạn thọ. Nhiều năm sau Ba cũng trồng được một vạt hoa vạn thọ trong vườn. Ông vui lắm. Ngoài phụ trách vườn hoa, ông còn phụ Má tôi làm bánh mứt cho ngày Tết. Hai mái đầu bạc chụm bên nhau. Mùi lá chuối, mùi mứt gừng thơm lừng, thơm nức hương xuân.

Những ngày cuối năm Âm lịch thì trong nhà rộn vang những bản nhạc xuân, bàn thờ Phật đèn hoa lấp lánh. Hoa vạn thọ lên ngôi. Những phong bì lì xì được gắn lên cành hoa đào, hoa mai chưng ở phòng khách. Con cháu được thưởng thức các món ăn quê nhà.

Mùa đông nơi đây lạnh lắm, tiết Xuân về càng lạnh hơn. Nơi tôi ở hoa đào bắt đầu điểm hồng, điểm trắng trên cành. Đất trời đã vào xuân, đã mang mùa xuân về, vạn vật khởi sắc nhưng trong lòng con cháu, Ba Má mới là người đã làm ra Tết và đem Tết về nhà!

Không có Ba Má thì mùa Xuân nơi đâu cũng mãi mãi không có Tết!

NDAT

Bài viết Đem Tết về nhà đã được đăng trong TRE Magazine.

Có nơi gọi là bánh Rọ, có người gọi là bánh Tổ có khi gọi là bánh Ổ. Nếu không cãi nhau về mỹ danh của loại bánh này thì không phải là người “Quảng Nôm” rồi, nên ở đây xin miễn bàn.

Ba ngồi đan rọ cho Má đổ bánh tổ

Lúc xưa, trước 1975, dịp Tết Má tôi không bao giờ mua bánh ngoài chợ mà năm nào cũng tự tay làm đủ các loại bánh để cúng tất niên, cúng đầu năm và biếu họ hàng. Cũng là dịp để vừa làm vừa dạy con gái… thế này thế kia…
Sau 1975, thời đói nghèo lên ngôi thì ngày Tết cơm không đủ ăn, áo đẹp cũng không có. Hơn nữa, trước mùa đông, Má tôi phải chạy vạy bán đồ đạc trong nhà để đi thăm nuôi người Cha đang tù cải tạo. Tết đến, nhìn ánh mắt não lòng của Má thì anh em nhà tôi đã tự hiểu…
Chỉ cần nghe loa phát thanh phường eo éo “…Mùa xuân này về trên quê ta. Khắp đất trời biển rộng bao la. Cây xanh tươi ra lá trổ hoa. Chào mùa xuân về với mọi nhà”…
Vậy là đủ, Tết tới rồi, không mai vàng pháo đỏ gì hết. Không chưng, không tét, không kẹo mứt… không bánh tráng cuốn thịt heo, không hạt dưa cắn tí tách mà thay bằng… bắp rang!

Sang xứ người, Tết nơi tôi ở, mùa xuân Atlanta luôn là mùa lạnh cóng. Má đã gần 90 cũng lọ mọ làm mấy loại bánh cúng Tết. Bánh tét, bánh chưng, bánh in… thì ngoài chợ bán đầy. Chỉ có bánh tổ là chưa hề thấy.
Dưới sự chỉ huy của Má, Ba tôi ra sau vườn chặt vài cây tre trúc, vót mỏng lại rồi tỉ mỉ ngồi đan những cái rọ, cái tổ để má đổ bánh. Nghề này Ba tôi tốt nghiệp sau hơn 10 năm ở tù.
Sau nhiều công đoạn: thắng đường, giã gừng, nhào bột, cắt lá chuối…. Ba Má tôi thức cả đêm để hấp bánh bằng cái lò gas lớn.

Ba Má bên nhau

Hai mái đầu bạc thủ thỉ trò chuyện, chắc vừa làm vừa hồi tưởng những kỷ niệm xưa, một thời vàng son của gia đình tôi dưới mái ấm ở đường Trần Cao Vân ĐN.
Những cái bánh tổ Má tôi làm ra rất khéo, rất ngon dù ở nơi này kẹo bánh hoa quả ngập tràn. Bánh dẻo, thơm mùi gừng, không ngọt lắm. Chiên vàng, kẹp với bánh tráng mè, nướng … nghe văng vẳng… “Mẹ ơi, hoa cúc hoa mai nở rồi …” hay “Xuân đã đến rồi, gieo rắc ngàn hồn hoa xuống đời!….” là cả một trời kỷ niệm về ngày Xuân dân tộc lại về.

Vẫn phong tục xưa, và cũng để lưu lại một chút “Quốc hồn quốc tuý” trong ẩm thực Xứ Quảng nơi hải ngoại, Má sai tôi đem biếu các chú bác cao niên trong gia đình Quảng Nam tại đây. Bánh tổ má làm được đón chào nồng nhiệt, ai cũng thích. Có ông chú Quảng Nam … ăn to nói lớn còn tuyên bố: “Bánh ngon và đúng y hương vị quê nhà 100 phần trăm. Có một không hai!”

Thế mới biết, sau lưng sự thành công của một người phụ nữ là hình ảnh một ông chồng … biết vâng lời vợ.

Năm nay thì Má tôi đã 91 Ba còn cao niên hơn nữa. Cả hai đều đã bước vào cõi quên quên nhớ nhớ. Nhà tôi có 4 chị em gái, nhưng chỉ có cô em gái út là học được món nghề gia truyền từ Má. Học cũng khổ công, sau mấy cái Tết mới được “thành công” … không “thành gà”
Cuối năm em gái út nhà tôi tập tành làm bánh tổ đem qua để cúng Ông Bà sau là làm cho Ba Má vui.
Chúng tôi gọi là bánh TÔ, không phải TỔ…vì em tôi cải tiến, không đổ vào rọ đan bằng tre trúc, mà đổ vào cái tô, cũng lót lá chuối, cũng rắc mè lên trên mặt bánh. Như thế bánh vẫn thơm mùi lá chuối và không sợ lá bị rách mà đổ bột ra ngoài. Tai nạn này Má … bị hoài.
Gần Tết, em tôi biếu Ba Má và gia đình các anh chị mỗi người một ít. Bánh em làm nhìn đẹp hơn và cũng dẻo, cũng ngon như Má tôi làm lúc xưa.

Mâm cỗ cúng ngày Tết của gia đình tôi nơi xứ người đã có đủ các loại bánh theo truyền thống Xứ Quảng. Nhưng hình ảnh Ba Má cặm cụi bên nhau, cùng nhau làm bánh trái ngày Tết … đã khó mà tìm lại được.

Thật ngậm ngùi!

Má tôi gói bánh tét

NDAT

Atlanta chiều cuối năm

Bài viết Bánh tổ Quảng Nam đã được đăng trong TRE Magazine.

Được biết, Atlanta là nơi ít bị thiên tai; lần này dự báo nghe thật lo sợ. Sau một đêm vần vũ, điện cúp, một vài nơi cây cối gãy cành, ngoài đường vắng lạnh vì ai cũng lo nấp bão.

Tuy nhiên, khi hướng gió vào đất liền thì đã chuyển hướng lên tiểu bang phía Bắc, North Carolina.

Atlanta lúc 4g chiều thì mưa tạnh, mặt trời ló dạng, gieo ánh nắng vàng ươm xuống các nẻo đường; phố phường như chưa hề có phong ba bão táp. Tin tức cho biết, một số vùng ngập lụt, đồng thời điện thoại liên tục cảnh báo những khu vực giao thông đang bị trở ngại do ngập lụt. Nói chung, Helene chỉ gây ảnh hưởng những vùng ven, khu dân cư thì ít thiệt hại.

Thương cho tiểu bang North Carolina đã bất ngờ hứng chịu tất cả thiệt hại. Helene, không mời, không chờ đợi đã ghé tạt qua! Con số thương vong, mất tích nhiều đáng kể. Khoảng gần 200 trại gà bị ảnh hưởng nặng.

Cư dân FL trên đường tránh bão đến GA    

Một đoạn đường dài 43 dặm tại I-40 sẽ vẫn đóng vô thời hạn cho đến khi NCDOT và Sở Giao thông Vận tải Tennessee có thể xác định những gì cần phải làm để xây dựng lại con đường đã bị Sông Pigeon nuốt chửng.

Tháng Mười, từ nơi bình yên Atlanta tiểu bang Georgia, mùa thu đang về cùng với mùa lá vàng nhuộm thắm các nẻo đường. Mùa thu dịu dàng và nên thơ; cũng là dịp nghỉ Fall break của các em học sinh tiểu học, trung học. Mùa của các Lễ Hội tưng bừng cho riêng mỗi thành phố. Đường phố sẽ bớt kẹt xe vì… không có xe bus đón đưa học sinh mỗi sáng mỗi chiều.

Nhưng… không, dự báo thời tiết cho biết một trận bão thế kỷ khác sẽ trực tiếp thổi vào thành phố Tampa tiểu bang Florida. Nó được gọi là Milton!

Cảnh báo từ nha khí tượng cho biết mức độ trầm trọng khủng khiếp. Chính phủ kêu gọi di dời gấp trước khi bạn bị mất mạng.

Mặc dù chính phủ đã chuẩn bị một số shelter – nhà trú ẩn- và rất nhiều trường học ở Florida vùng xa tâm bão- đón nhận người tạm trú nhưng vẫn không chứa hết.

Lá lành đùm lá rách

Florida (FL) giáp ranh với Atlanta ở hướng Bắc. Cư dân chạy tránh bão thì không đâu bằng lái xe lên Georgia (GA). Chính vì thế, đường sá trở nên đông đúc, chợ, nhà hàng, các hotel, phòng trọ tấp nập. Biển số xe của FL Sunshine state nhan nhản khắp nơi trên đường phố. Những cư dân đã rời bỏ nhà cửa, chịu đựng lái xe hơn 12 tiếng đồng hồ, trong xe chỉ có người trong gia đình, ít giấy tờ quan trọng và thức ăn đi đường… họ phải lo thoát thân trước khi trận cuồng phong kéo đến.

Người dân FL đến GA ngày càng đông, gây nên tình trạng quá tải. Phòng trọ, hotel hết chỗ. Nhiều người không nơi trú qua đêm. Rất cần sự giúp đỡ.

Tìm trên Facebook, không gian mạng… là nơi mọi người liên lạc, kêu gọi nhanh nhất.

Có rất nhiều cá nhân tự nguyện đăng lên trang nhà mình và trang Người Việt Atlanta GA…sẵn sàng cho người từ FL tránh bão đến trú ngụ. Ngày càng nhiều, các Chùa, Tịnh thất cũng sắp xếp, có chỗ để đón người. Ông bà ta có câu: “một đêm nằm, hơn ba năm ở”. Cho người lỡ đường ngủ qua đêm là một ơn phước lớn; nhất là người mà chúng ta chưa từng quen biết.

Trong khi đó, trang Báo Trẻ Magazine Online trên FB liên tục cập nhật hướng đi của bão Milton và lập danh sách số điện thoại, địa chỉ của các vị hảo tâm, sẵn lòng cho cư dân FL đến tạm trú trong những ngày bỏ nhà bỏ cửa tránh bão. Việc này đem lại thuận tiện cho đồng hương.

Thực phẩm giúp nạn nhân bão lụt

Vô cùng cảm động khi các câu chuyện lá lành đùm lá rách trong Cộng đồng Người Việt GA được chia sẻ trên FB trong mùa bão Milton. Một trong những tấm lòng vàng đáng kể là Chủ nhân Nhà Hàng Nam Phương, cơ sở Jimmy Carter đã miễn phí tất cả thức ăn, thức uống cho những người từ FL đến GA tránh bão Milton. Thái độ phục vụ rất cảm thông, ân cần đã khiến mọi người ấm lòng, cảm kích.

Tôi chợt nhớ đến câu chuyện của trận bão Katrina 2005. Năm đó cư dân vùng Louisiana, New Orleans cũng chạy về tràn ngập Georgia. Tôi đi chợ Hồng Kông, là khu chợ Việt Nam rất lớn ở đây. Hôm đó tôi mặc chiếc áo T-shirt mua từ chuyến du lịch New Orleans đã lâu lắm rồi. Trong lòng cứ nghĩ nhân dịp này mình đem ra mặc; giống như cảm thông và chia sẻ với những đồng hương đang là nạn nhân bão Katrina.

Ai ngờ, trong khi tôi xếp hàng tính tiền thì có rất nhiều cô, chú, anh chị thăm hỏi và đề nghị trả tiền giùm tôi. Có người còn hỏi tôi hiện tá túc ở đâu? Cần gì? Mọi người sẽ giúp.

Tôi vừa cảm động, vừa mừng vui trong lòng khi giải thích về chiếc áo tôi đang mặc để xác nhận tôi … không phải là cư dân từ Louisiana đến. Mọi người vỗ vai, mừng cho tôi.

Tất cả những chia sẻ thân ái khi cấp bách, hoạn nạn… chúng ta gọi là đùm bọc, lá lành đùm lá rách, thương người như thể thương thân…

Những thực khách từ FL được miễn phí

Người Việt chúng ta sinh ra, lớn lên và trưởng thành ai cũng mang trong mình một tình cảm rất đỗi thiêng liêng, sâu nặng: yêu quê hương. Đó là một thứ tình cảm tự nhiên, sẵn có trong máu thịt của mỗi con người.

Và khi chúng ta đang ly hương; sống ở một vùng đất không phải là quê mẹ, không phải là cội nguồn của dân tộc; cộng đồng Người Việt chúng ta cũng giữ gìn được nét văn hoá biểu hiện tinh thần tương thân tương ái cao độ. Chúng ta gọi là tình đồng hương.

Sau các trận bão lũ kinh hoàng, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia GA luôn có những đợt quyên góp và chở đến tận nơi, tấm lòng của đồng hương cũng như người dân Georgia đến với người lâm nạn.

Gần đây nhất, bão Milton, các anh chị em thế hệ trẻ đã có những thông tin, những chia sẻ cấp bách, kịp thời lan toả trong cộng đồng chúng ta, trên các trang Facebook, đem lại kết quả tuyệt vời; không những nối kết các thế hệ mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết, tình đồng hương.

Atlanta đất lành chim đậu. Con người sống hiền hòa thân thiện đã may mắn thoát được những thịnh nộ của thiên tai.

Từ nơi bình yên này, xin cầu nguyện cho đồng hương chúng ta khắp nơi được yên lành. Tình đồng hương mãi thắm thiết.

Bão Helene gây ra “thảm họa kinh hoàng” cho phía tây tiểu bang North Carolina

Bài và hình NDAT

Viết từ Atlanta mùa Bão Lũ – Tháng 10 năm 2024

Bài viết Tình người trong giông bão đã được đăng trong TRE Magazine.

Còn nhớ một buổi sáng mùa đông, tôi theo mẹ đến nơi mẹ thường buôn bán.

Ðó là một quày bán thức ăn bên vỉa hè cho người qua lại. Những ngày gần Giáng Sinh, đường phố tấp nập lắm. Trong khi mẹ bận bịu với việc buôn bán, tôi tha hồ ngắm nhìn xe cộ và dòng người qua lại. Những món đồ chơi được bày bán ven đường luôn làm tôi thích thú. Thỉnh thoảng tôi vòi vĩnh vài món đồ chơi, mẹ bao giờ cũng làm tôi vừa ý.

Hôm đó, thấy trong tủ kính của quày hàng bên cạnh chưng bày một cô búp bê tự động biết nhảy múa với điệu nhạc rất vui tai.

Tôi níu tay mẹ và chỉ vào món đồ chơi đắt tiền. Mẹ tôi lắc đầu nhìn sang chỗ khác. Tôi cố níu mẹ lại gần tủ kiếng và nói nhỏ vào tai mẹ:

“Mẹ ơi, con thích cô búp bê này lắm”. Mẹ tôi quay mặt đi:

“Mẹ không có đủ tiền”.

Cơn hờn dỗi làm tôi òa khóc:

“Mẹ không thương con, mẹ có nhiều tiền kia kìa”.

Tôi vừa nói, vừa chỉ tay vào ngăn kéo có vô số bạc cắc. Mẹ tôi nổi nóng:

“Ðã nói không đủ mà”.

Câu nói lớn tiếng của mẹ khiến tôi cảm thấy bị tổn thương. Tôi nghĩ tôi sẽ không bao giờ tha thứ cho mẹ. Tôi nhắm mắt bỏ chạy ra đường, bất kể xe cộ, bất kể tiếng kêu réo của mẹ và nhiều tiếng la của những người đi đường. Tôi ngã xuống…

Bảo Huân

o O o

Khi tôi tỉnh dậy, tiếng nhạc réo rắt của cô búp bê biết nhảy múa vang vang bên tai tôi. Tôi mở mắt ra. Cô búp bê đang lắc lư trên tủ cạnh giường nằm. Khung cảnh lạ quá!

Hai mẹ con đang ở bệnh viện. Tôi vừa tỉnh dậy sau một cơn ngất ngắn. Mẹ tôi ngồi đó, với cánh tay băng trắng, khuôn mặt đầy vết trầy xước.

Cô y tá thuật lại, để cứu lấy mạng sống của tôi, mẹ đã lao ra đường giữa dòng xe cộ như mắc cửi, một cánh tay bị gãy đang được bó bột.

Tôi lại òa khóc, mẹ tôi dỗ dành:

“Nín đi, mẹ đã mua cô búp bê biết nhảy múa cho con rồi, mẹ không sao cả”.

o O o

Tôi có được món đồ chơi như ý nhưng mẹ không còn tiền để chạy chữa thuốc men. Vết thương bị nhiễm trùng nhiều ngày và để lại trên cánh tay mẹ một vết thẹo dài.

Những ngày sau đó, món đồ chơi không còn là niềm thích thú của tôi nữa. Tôi ân hận, muốn khóc mỗi khi nhìn thấy vết thẹo trên tay mẹ mình.

Mẹ tôi không khóc, mẹ không trách tôi một lời nào nhưng tôi biết… trái tim mẹ đã vì tôi mà chịu bao nhiêu điều đắng cay.

Giờ đây, vết thẹo trên cánh tay đã không còn làm cho mẹ đau nhức. Nhưng vết thương trong lòng tôi mãi vẫn không nguôi!

Lễ Hiền Mẫu 2023

NDAT – Norcross GA

Bài viết Vết thẹo đã được đăng trong TRE Magazine.

Cựu nữ sinh gặp nhau       

Tôi vào trung học, đi học xa một tí, trường có tiếng chuông reng… reng báo hiệu, thay cho tiếng trống. Ðến tháng ba năm 1975 thì tiếng chuông reng đó cũng ngậm ngùi lịm tắt. Trường tôi trở thành trại tỵ nạn cho đồng bào từ các tỉnh phía Bắc, chạy trốn bom đạn chiến tranh.

Ðời ngỡ như là mơ, một giấc mơ dài không bướm hoa khép lại cả một thiên đường thơ mộng. Thế hệ cựu nữ sinh Nữ Trung học Hồng Ðức Ðà Nẵng phân tán đi khắp năm châu bốn biển. Mỗi người có một hành trình khác nhau. May mắn hay bất hạnh cũng là số trời định.

Năm 2010, với sự cố gắng của các cựu nữ sinh lớp đàn chị, chúng tôi lần đầu tiên có buổi hội ngộ thật cảm động, tại Houston.

Hội ngộ toàn thế giới cựu nữ sinh Nữ trung học Hồng Đức ĐN kỳ 7

Vô cùng biết ơn sáng kiến của các chị trong Ban tổ chức, đã khai mạc buổi hội ngộ bằng ba hồi trống trước lễ chào cờ. Mười mấy năm qua rồi… mà tôi vẫn còn cảm nhận được cảm xúc bồi hồi, rưng rưng khi nghe ba hồi trống giục giã vang lên.

Tùng… Tùng…Tùng…

Người tham dự nhìn nhau ngơ ngác, rồi ai nấy lúng túng… hấp tấp vào chỗ ngồi. Trên sân khấu, hình ảnh một buổi chào cờ sáng Thứ Hai được tái hiện. Nữ sinh các lớp với các tấm bảng: lớp 6, lớp 7… đến lớp 12 , trong đồng phục áo dài xanh chỉnh tề xếp hàng. Bạn Vũ Thế Hoà rất điêu luyện trong vai bác Cai trường gióng ba hồi trống thúc giục. Rồi giọng hô chào cờ, bắt nhịp quốc ca vang lên… Quang cảnh buổi chào cờ trong sân trường rợp bóng bạc hà như trở về trong tâm hồn tất cả Thầy Cô và cựu nữ sinh.

Một nhóm mấy chị trong Ban tổ chức ở Houston đã nghẹn ngào trên sân khấu. Niềm vui lớn không ngăn được những giọt nước mắt trên những khuôn mặt Thầy trò chúng tôi.  Những mái đầu bạc tóc; tuy nhiên nụ cười hân hoan khi gặp lại các đồng nghiệp và học trò cũ đã khiến mọi người như trẻ ra.

Lễ chào cờ

Và cứ thế, các chị quyết định cứ hai năm một lần; trường chúng tôi sẽ gióng tiếng trống kêu gọi các cựu nữ sinh trở về một trong những thành phố lớn của Hoa Kỳ. Lần lượt: 2010 Houston TX, 2012 Atlanta GA, 2014 Fall Church VA, 2016 San Jose CA và 2018 Orlando FL.

Những hội ngộ ngày càng đông vui, quý Thầy Cô từ các nơi trên thế giới về tham dự ngày càng nhiều. Sau hội ngộ lần thứ 5 ở FL, chúng tôi quyết định chọn thành phố mù sương Seattle WA để gióng tiếng trống trường kỳ thứ 6

Ðầu năm 2019… tin bạn Vũ Thế Hoà đột ngột bỏ cuộc chơi vì tai nạn xe thảm khốc khi đang du lịch Thái Lan… Thật đớn đau – ôi! tiếng trống trường từ nay chắc cũng nghẹn ngào khóc bạn.

Bạn bè gặp nhau, mừng mừng tủi tủi

Tuy thế, nhóm tổ chức cũng tiếp tục lo cho những chuyến đi tiền trạm. Từ Seattle qua Vancouver… Mặc dù tại Seattle chúng ta chỉ có hai chị cựu nữ sinh (Tỵ Ðoàn K2 và Thanh Nhạn K3). Hai chị góp ý giúp chúng tôi mướn hội trường và lo ẩm thực. Ðại hội chưa đến mà chúng tôi đã thưởng thức biết bao nhiêu món ngon do chính tay chị Thanh Nhạn và anh Sâm chiêu đãi. Ðồng phục cho chuyến du ngoạn chúng tôi chọn màu xanh lá, thích hợp với Cao nguyên tình xanh Seattle.

Mọi chuẩn bị tưởng như đã hoàn hảo. Nhưng…. cuộc đời có những chữ nhưng … éo le, bất ngờ… Ðại dịch covid 19 đã làm cả thế giới đứng sựng lại. Tang tóc chia lìa.

Ðầu năm 2020 chúng tôi khóc tiễn biệt Cô Tổng Giám Thị và một vài chị đã… vào bệnh viện rồi mãi mãi không về. Trang website của Trường liên tục đưa tin buồn: Thầy Cô, học sinh, thân quyến… lần lượt nhận vòng hoa tang… u ám thê thảm chưa từng có. Tin Ðại Hội, cứ dời từ năm này qua năm khác, khiến chị em nản lòng!

Một tiết mục văn nghệ

Hai năm sau, các chị ở Texas mạnh dạn muốn đem Hội ngộ trở về nơi bắt đầu. Ai nấy rưng rưng: Dù sao, cũng còn một vài Thầy Cô định cư tại đây, mai này… không còn Thầy Cô thì Hội ngộ cũng mất đi linh hồn!

Thế là kêu gọi, rủ rê!

Chị em bảo nhau: Có bao nhiêu vui bấy nhiêu! Trang website của Trường bắt đầu khởi sắc. Ban tổ chức mỗi người một tiểu bang; cuối tuần họp  on line.  Nhắn tin qua lại, cũng vui!

Mọi thông tin đều nhảy lên “Phây Bút”; từ tin đi cruise đến tin áo dài đồng phục, phát hành vé, ghi danh văn nghệ…

Quan khách bị thu hút bởi những tiết mục văn nghệ trên sân khấu.

Thương làm sao các chị ở Houston lăng xăng việc con cháu, việc đặt tiệc ở Nhà Hàng, trang hoàng sân khấu… và nhiều việc linh tinh lăng tăng không tên tuổi.

Mỗi khi có chút ưu tư thì các chị lại lẩm nhẩm tâm tình với một Chị xưa kia là trái tim của nhóm Houston. Nay chị đã đi xa nhưng chắc chắn trên kia chị sẽ ấm lòng khi nghe tiếng trống trường vang vọng một lần nữa ở Houston. Càng gần ngày Hội ngộ càng nhiều căng thẳng. Với tinh thần đoàn kết, kết quả rất vui là  hơn hai trăm Cựu Nữ sinh cùng thân hữu có mặt trong đêm Hội Ngộ kỳ 7 tại Houston. Ðúng là Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.

Xin cám ơn các bạn đồng khóa đã chịu khó tha từng thùng áo T shirt từ Ðà Nẵng qua cho kịp ngày. Rõ ràng, của một đồng công một lượng. Cám ơn những đóng góp hiện kim từ tất cả chị em Hồng Ðức  lai rai gởi về, tích tiểu thành đa. Cám ơn chị phụ trách Khu vườn NTH Hồng Ðức trên Internet, chị luôn chăm bón cho trang nhà luôn đẹp, nhộn nhịp tươi tắn như tính cách của Chị. Cám ơn thủ quỹ đầy trách nhiệm, thu chi… rất mát tay.

Quý Thầy Cô tham dự Đại Hội 1

Cám ơn chị Minh Mộng tài hoa, thân hữu gần gũi luôn đồng hành cùng Hồng Ðức, Cũng như anh Trí Dũng Tú tài IBM trường hàng xóm; với nhạc phẩm Bài Ca Hồng Ðức, sáng tác riêng cho Hội ngộ kỳ 7; khiến Hội ngộ này thêm phần đặc sắc. Một buổi hội ngộ mà càng gần ngày tổ chức càng thêm nhiều cựu học sinh tham dự.

Chúng ta có thể gọi là thành công!

Và trên hết, xin cám ơn tình cảm của tất cả Thầy Cô & cựu  NS Hồng Ðức cùng thân hữu đã lắng lòng theo tiếng trống trường vang vọng từ Ðà Nẵng đến Houston một ngày tháng Ba năm 2023.

Tùng… tùng… tùng…

Nơi khởi đầu, có phải là nơi kết thúc?

Đông đảo quan khách…và cựu nữ sinh tham dự

NDAT

 Atlanta Tháng 3-2023

Bài viết Tiếng trống trường đã được đăng trong TRE Magazine.

Kính dâng hương hồn dì Thiệp

Nì An, mai mốt mi làm dâu dì nghe, thằng Phúc tau dễ thương lắm.

Dì Thiệp vừa lấy cái quạt phe phẩy cho An mấy cái vừa nói. An quẹt những giọt mồ hôi hai bên thái dương, thở ra:

– Thôi dì ơi, làm dâu dì rồi mẹ chồng con dâu cãi nhau cả ngày.

– Không mô, tau thương mi buôn bán giỏi mà hiền lành nữa.

– Dì thương con mà chưa chắc con trai dì chịu cưới con.

Dì Thiệp trợn mắt:

– Giỡn hoài, thằng Phúc tau có hiếu lắm, tau nói chi hắn nghe nấy mà.

An lắc đầu:

– Dì nói miết mà con có thấy con trai dì ra răng mô, dì giấu kỹ quá mà.

Dì Thiệp cười cười:

– Ðược rồi, rứa hỉ, thằng Phúc tau học y khoa ngoài Huế, chuyến ni hắn về tau cho hai đứa gặp mặt hỉ?

Ở khu vực hàng ngũ cốc của chợ Tam Giác Ðà Nẵng, ai cũng gọi dì Thiệp là bà Thiệp điên, bà Thiệp khùng. Từ lúc An giã từ sách vở để theo bà chị họ – vốn từ kinh tế mới về – ra chợ tập buôn bán. Hàng của hai chị em sát bên cạnh hàng dì Thiệp. Chợ Tam Giác ở gần ga Ðà Nẵng, thuở ấy hàng ngũ cốc và đường, nhất là loại đường bát vàng sản xuất tại Quảng Nam bán chạy lắm. Bạn hàng đa số từ hướng bắc vào, nhiều nhất là Huế và các vùng gần đèo Hải Vân như Thừa Lưu, Hương Thủy, Ðá Bạc, Truồi… thỉnh thoảng cũng có một số từ Quảng Trị, Quảng Bình vào. Mặt hàng đậu, đường hầu như được vận chuyển bằng tàu lửa để dễ dàng tránh con mắt của thuế vụ. Chợ Tam Giác trở thành nguồn cung cấp đường bát cho đám bạn hàng hướng bắc vì chợ ở gần ga.

Mỗi buổi sáng sau khi dọn hàng cho mình xong, An thường chạy sang giúp dì Thiệp, thấy dì vất vả với những kiện hàng tổ bố, An không cách nào ngó lơ được.

Dì Thiệp người nhỏ nhắn, hơn năm mươi tuổi mà nét thanh xuân vẫn còn, nhất là khi chớp chớp đôi mắt tròn với hàng mi cong, dì rất hãnh diện là con gái đất Thần kinh.

– Dì Thiệp, chắc hồi còn trẻ dì đẹp lắm hả?

Dì Thiệp chớp chớp đôi mắt:

– Chớ răng, hồi nớ tau bốn đứa con rồi mà ra đường còn có nhiều người đi theo đó.

Cứ mỗi khi vui vui, nhắc lại quá khứ, dì Thiệp thường bắt đầu bằng… Ba con Dung… ông Quang tau …

An chưa bao giờ hình dung người đàn ông trong lòng dì như thế nào. Cứ nghe dì tơ tưởng suốt ngày, An tưởng dì góa chồng. Sau nhiều lần trò chuyện An mới biết đó là người đành đoạn dứt áo ra đi, để lại cho dì Thiệp sáu đứa con và… một khối u hoài. Người con gái lớn nhất của dì hơn An vài tuổi.

Thắm Nguyễn

– Mi biết không An, khi nớ tau sinh con Dung, con Hằng rồi ông Quang dắt bồ về nhà trước mặt tau. Có khi ông với con tê đi đâu chơi mất tiêu vài tháng, tau làm thư ký nuôi con, ông chẳng đoái hoài chi hết. Tau buồn, sinh bịnh luôn. Ông Quang ác rứa mà răng tau cứ thương hoài mới lạ chớ. Rứa rồi ổng đi ba đồng bảy đỗi, trở về tau đẻ thêm thằng Phúc, thằng Lộc. Trai có, gái có rứa mà ổng cũng bỏ tau đi nữa mi ơi.

An cười cười nhìn dì:

– Ðáng đời dì, ai biểu dì lụy vì tình, dì mê trai chi.

Dì Thiệp bực bội:

– Mô có, tau mô có mê trai. Ông Quang là chồng tau, có cưới có hỏi, chồng tau thì tau thương chớ. Cái con khốn nạn tê hắn có bùa mê, hắn dụ chồng tau chớ.

An vẫn tiếp tục chọc dì:

– Bùa chi mà bùa, tại dì không đủ bản lãnh để giữ chồng dì chớ, tại răng lại chửi người ta.

Dì Thiệp la làng:

– Răng không chửi, người ta có vợ con rồi mà hắn còn theo miết, cái thứ đàn bà mất nết, thứ khốn nạn…

Thế là từ tâm sự cho nhẹ cõi lòng. Dì Thiệp đâm ra nổi khùng, chửi bới người đàn bà cướp đi hạnh phúc của dì một cách không tiếc lời. Bởi rứa dì mới có tên bà Thiệp điên khùng.

– Mi biết không An, ổng đi một hai năm trở về là… tau có bầu tiếp đẻ ra con bé Lớn, bé Nhỏ đó!

Lần này An thật sự… nổi khùng theo dì:

– Mệt cho dì quá, bụng làm dạ chịu chớ than chi nữa.

Dì thiệp nhỏ giọng:

– Tụi bây mà biết chi, vợ chồng thì quen hơi quen mùi chớ. Nói như mi thì mắc mớ chi tau phải nuôi một bầy con khổ như ri.

Sau đó, dường như bị chạm vào nỗi đau. Dì Thiệp khóc hu … hu …

– Trời ơi là trời, răng tui khổ ri. Ông Quang ơi, ông đi mô mà để lại cho tui một bầy con như ri, làm răng tui lo cho nổi…

Ai nói chi thì nói, An vẫn cứ ngày ngày sang giúp dì dọn hàng và sẵn sàng nghe dì “trút bầu tâm sự”. Từ trong vô thức, An như cảm nhận được nỗi đớn đau, hiu quạnh đến tội nghiệp của dì.

Có khi An tự hỏi, không biết có sức mạnh từ nơi nào trong cái cơ thể gầy gò kia khiến dì Thiệp có thể chống chỏi được với bao nhiêu là khó khăn trong cuộc đời. Làm mẹ của sáu đứa con vào thời điểm sau năm 1975 thật không phải là điều đơn giản.

An biết hầu như những người phụ nữ trong chợ đều có cùng tình trạng không có chồng ở nhà. Ða số là vợ của sĩ quan chế độ cũ, hiện đang còn trong trại cải tạo. Một số là quả phụ, có số ít chồng vượt biên ra nước ngoài. Cái hàng đường nho nhỏ của chợ Tam Giác như là một tiểu xã hội, mà dân số chỉ toàn là phụ nữ và trẻ con. An cũng có một ông bồ đi cải tạo, mẹ An cũng là phụ nữ đảm đang với bầy con dại tám đứa, nhưng cái cô đơn và khó khăn của gia đình An còn có một chút le lói ánh sáng ở cuối đường. Mẹ con An nghĩ về Ba là nghĩ đến những tháng năm sum vầy hạnh phúc. Dì Mười có chồng vượt biên thì có những phút giây hy vọng cho ngày gia đình được đoàn tụ. Chị Mai góa phụ hai con vẫn còn có niềm vui khi bắt gặp vài ánh mắt theo đuổi. Dì Thiệp thì không bao giờ, sự đớn đau sau những tháng năm sống chung khiến dì Thiệp như một con chim bị trúng đạn, quằn quại và đầy âu lo, với gánh nặng trên đôi vai gầy guộc.

An thương dì Thiệp. An không cần biết điều gì đã xảy ra giữa hai người, An cũng không cần rõ lý do gì khiến người chồng, người cha “trai có, gái có” trong gia đình dì Thiệp cứ phải chạy theo một bóng hình khác. Có khi An lại nghĩ đến người đàn bà đã lôi kéo ông ra khỏi cái tổ ấm kia. An không tin là vì sắc đẹp, vì dì Thiệp cũng là một phụ nữ đẹp. An lại càng không nghĩ ông ta là một người vô tâm. Vì nếu ông là một người đàn ông bạc bẽo thì điều gì ở ông đã khiến cho dì Thiệp dù bị phụ rẫy vẫn mãi luyến lưu? Mà đặc biệt là cho giận “cái kẻ bạc tình” kia bao nhiêu đi nữa, điều đáng khâm phục nhất ở dì Thiệp mà An dần dần nhận ra là dì rất nghiêm khắc trong việc nuôi dạy con cái. Mắt dì Thiệp sáng lên hãnh diện:

– Con Dung tau học Cao đẳng sư phạm, có bồ rồi. Con Hằng đậu Bách khoa Ðà Nẵng, hắn hiền lành dễ thương lắm; còn thằng Phúc mới vô Y khoa Huế. Mai mốt con tau ra trường kỹ sư, bác sĩ hết. Thằng cha hắn mà về đây, đừng có hòng lôi thôi.

Dì Thiệp hay khóc lắm, buôn bán ế ẩm, hàng hóa ứ đọng, sợ không đủ tiền đóng thuế, dì khóc đã đành. Bán đắt quá thu tiền không kịp, khóc. Trời mưa dầm, đường bị ướt, sợ lỗ lã, khóc. Có bữa nhìn vợ chồng chú Hùng hàng ngũ cốc chưng diện thiệt đẹp chở nhau đi ăn đám cưới, dì Thiệp… nhớ chồng, tủi thân cũng khóc.

Vào mùa nắng, hàng đường chợ Tam Giác nóng hầm hập, dì Thiệp như người bị “tẩu hỏa nhập ma”, dì lấy cọng rơm vàng thắt lại thành hình nộm con người đàn ông, đàn bà rồi đào lỗ chôn, miệng cứ lảm nhảm, “Tau chôn hết, tau chôn hết … cái thứ bội bạc, cả hai đứa bay luôn đồ ác nhơn thất đức … “Lúc đó nhìn khuôn mặt dì thật dễ sợ, đôi mắt như lạc vào cõi xa xăm, đồng bóng nào đó. An cứ kiếm chuyện hỏi thăm bậy bạ để dì khuây khỏa.

– An ơi, tau đau lắm. Khi mình hết lòng hết dạ về một người mà người ta chẳng màng tới. Cứ chạy theo một ảo ảnh khác, thiệt không có chi đau đớn bằng. Mi biết không An?

An làm sao mà biết được. An chỉ bằng tuổi con dì Thiệp, làm sao An hiểu được những cơn bão, những đợt sóng ngầm trong lòng dì Thiệp. An cứ lắng nghe như một sự chia sẻ ngấm ngầm.

Ông trời cũng nhìn thấy và bù cho dì Thiệp mấy người con thật ngoan. Thằng Lộc những ngày nghỉ học hay ra chợ phụ má dọn hàng, bán đắt, ế gì nó cũng là cái cớ để dì Thiệp trút những cơn nóng giận la mắng con, oan ức kiểu gì nó cũng không nói lại một tiếng. Nhiều buổi tối Lộc đạp xe ra chợ đón dì Thiệp về, người ta ai cũng mong muốn sau một ngày buôn bán là vội vàng trở về với mái ấm gia đình, dì Thiệp cứ rề rề, ngồi lại trên sạp hàng nói năng lải nhải, thằng Lộc vẫn lặng lẽ ngồi bên cạnh. Ðã có lần dì Thiệp nói với An, “Tau đi ngang qua nhà tê, thấy gia đình họ sum vầy hạnh phúc trong bữa cơm tối, tau tủi thân lắm, cho nên tau thà ra về khi đường phố ngủ yên hết rồi” … Chi mà khổ rứa, dì ơi!

Có hôm dì Thiệp ra chợ hơi trễ, dì lầm lì dọn hàng. An thấy lạ:

– Dì Thiệp, chuyện chi rứa?

– Có chi mô.

– Dì bịnh hả? Bịnh thì nghỉ một bữa đi, ham tiền quá, khổ thân.

Dì nổi quạu liền:

– Tau mà bịnh hả, gần chết tau cũng bò ra chợ mà chết chớ không ở nhà mô, phiền quá!

An giận dỗi:

– Hỏi thăm mà cũng bị la nữa, phiền hả? Phiền thì… ra cầu Trường Tiền nhảy xuống …

-oOo-

Một ngày sau.

– An, ba con Dung tau về đó.

An khai thác:

– Ổng ở mô về rứa dì?

Dì Thiệp trả lời nhát gừng:

– Sài Gòn

– Rứa… ông mô rồi?

– Tau đuổi ổng đi…

An tròn mắt:

– Trời đất, răng rứa, đuổi đi mô?

– Ði theo con khốn nạn tê chớ đi mô!

An thuyết phục dì:

– Dì ơi, ổng trở về là coi như đã biết lỗi rồi, chắc ổng nhớ dì với mấy đứa đó.

Dì trợn mắt:

– Hừ, tưởng tau không biết hả, cho ổng về nhà để ổng quơ hết đồ đem cho gái ăn hả.

An năn nỉ:

– Dì ơi, đàn ông tự ái, tự trọng ghê lắm, chắc bây chừ ổng hối hận rồi, dì cho ổng một cơ hội đi.

Dì Thiệp lắc đầu nguầy nguậy:

– Thôi tau sợ quá rồi, nhiều lần quá rồi. Ổng đã từng làm tau điên điên khùng khùng mi không thấy hả. Ðừng có hòng, tau không mắc mưu nữa đâu. Tau không muốn bị vấp té, u đầu sứt trán nhiều lần cũng tại một tảng đá, biết chưa?

An tâm lý:

– Rứa … dì không còn thương ổng nữa hả?

– Con ni, mi răng rắc rối rứa? Thương thì thương mà tha thứ thì không bao giờ nghe chưa? Không bao giờ …

An không biết mình rắc rối hay dì Thiệp rắc rối. Tại sao thương yêu da diết, con cái đùm đề mà không chịu tha thứ, không để… chuyện lớn hóa nhỏ… chuyện nhỏ hóa không được.

An tiếp tục lải nhải:
– Chán dì quá đi, ngày mô cũng… ông Quang ơi, ông Quang hỡi, dì cứ kêu réo miết, bây chừ ông Quang xuất hiện, dì đuổi ổng đi. Rứa lỡ như ổng chết mất từ lâu, dì thành người đàn bà góa chồng thì dì kêu réo ai, chờ đợi ai?

– Thà rằng ổng chết đi, sống mà hai lòng kiểu nớ là không được.

Sau đó dì ngập ngừng:

– Mà… mắc mớ chi tới mi?

– Con thấy lạ chớ, nè trong mấy chuyện dài tình cảm xã hội, trong xi nê, trong cải lương … Người ta yêu nhau cỡ như dì yêu chú Quang là… bất chấp, bỏ qua hết giai cấp địa vị; yêu nhau là… vượt biên giới cũng yêu.

Quân vương, hoàng tử mà yêu là giang sơn gấm vóc cũng không màng. Tiểu thơ, công chúa cũng đi yêu anh chàng bán than đó, còn… giới giang hồ hả … kẻ thù giết cha, khi yêu nhau cũng… cứ yêu rồi… dắt nhau đi biệt xứ. Yêu chi như dì, cứ ôm hận ngàn thu chi cho khổ, rứa thì làm răng mà nói là yêu được chớ?

Dì Thiệp ngạc nhiên khi nghe An thuyết trình một hồi về tình yêu, cái con nhỏ ngày thuờng ngó hiền lành mà cũng lý lẽ ghê.

An được nước tiếp tục:

– Dì yêu kiểu nớ là dì… ích kỷ quá rồi!

– Con ni hay ghê, dĩ nhiên yêu là ích kỷ rồi, tình yêu đôi lứa, nghĩa vợ chồng chứ bộ tình yêu nhân loại, yêu chúng sanh mô mà mi biểu tau phải bao la với… bao bố.

An làm như bà cụ non:

– Chán ghê, yêu kiểu chi mà buộc người ta phải yêu lại, họ lỡ ham vui quá trớn ra đi rồi muốn trở về bến đò cũ cũng không còn chốn quay về.

Dường như thấy tranh luận với con bé bằng tuổi mình là chuốc thêm phiền não, dì Thiệp thở ra:

– Chuyện đời không đơn giản, không nên thơ như trong phim ảnh mô, không nói với mi nữa, con nít mà biết chi.

Vài ngày sau không nghe dì Thiệp nhắc nhở chi đến chuyện “con đò quay về bến xưa” An cứ tưởng mình làm quân sư đã có kết quả, một kết thúc có hậu. Ai ngờ đâu …

– Ổng đi rồi mi ơi …

An giật mình:

– Dì nói ai?

Dì thở dài:

– Ba con Dung chớ ai.

An nghi ngờ:

– Dì lại nói nặng nói nhẹ, chửi ổng chớ chi, phải không?

Im lặng một hồi…

– Không…

Tiếng “không” mới thốt ra thì giọt nước mắt cũng vừa ứa ra và lăn dài trên gò má dì Thiệp. An lặng lẽ ôm dì Thiệp, lòng xót xa. Cả ngày hôm đó An để ý, thấy dì Thiệp cứ ngơ ngác bâng khuâng. An cứ tự hỏi: Không biết tình yêu nó có mãnh lực gì mà khiến người ta sẵn sàng có những quyết định, vừa đau lòng mình vừa đau lòng người khác? Câu hỏi không bao giờ có lời giải đáp.

-oOo-

Hơn hai mươi năm đã trôi qua, hẳn nhiên có nhiều thay đổi không ngờ. Từ nửa vòng bên kia trái đất, một lần đi công tác trở về Ðà Nẵng. Phố biển đã trở nên xa lạ với An, cứ như An đang đi du lịch đến một nơi khác, không phải là nơi An đã được sinh ra, đã lớn lên với bao nhiêu kỷ niệm buồn vui, đắng cay lẫn ngọt ngào.

Nhiều đường phố đã đổi tên, nhiều xây dựng mới, không thể nhận ra. Chợ Tam Giác thì đã giải tỏa, nay trở thành một công viên nhỏ. An đi qua đó nhiều lần, thật khó để gợi lại trong lòng An những kỷ niệm về những tháng ngày buôn bán ở đó.

Cho đến một hôm, tình cờ trong quán cà phê An gặp lại Hằng, con gái dì Thiệp, được biết dì Thiệp hiện rất yếu vì chứng tai biến mạch máu não. An dự định sẽ sắp xếp thì giờ đến thăm dì. Xem thử dì có còn nhớ những lần tâm sự, chia sẻ nỗi buồn thất tình với An năm xưa. An sẽ hỏi dì Thiệp: Nếu cho dì trở lại thuở 17, 18 tuổi có quyền chọn lựa lại người yêu, liệu dì có chọn chú Quang nữa không? Từ trong lòng An đã có sẵn câu trả lời.

Công tác bận rộn, An ra đi mà không nhớ để dành cho dì Thiệp một khoảng thời gian nào cả.

Một bữa đứa bạn thân gởi cho An tin nhắn “Phân Ưu: Cụ bà Nguyễn thị T… , thân mẫu của bạn Nguyễn thị Hằng đã từ trần ngày …”

Tính ra chỉ có hai tháng kể từ ngày An về Ðà Nẵng. Nỗi ân hận đã khiến An ray rứt mãi.

An từ từ nhớ lại từ khuôn mặt đến dáng đi của dì Thiệp, giọng nói khào khào, đôi mắt tròn hay khóc, hàng lông mi cong, nụ cười héo hắt, một vóc dáng nhỏ bé với sức chịu đựng vô hạn. An hỏi thăm mới biết, các con dì Thiệp đều đã công thành danh toại. Người đàn ông duy nhất mà dì yêu thương lẫn căm hận suốt một đời, cuối cùng đã trở về lại Ðà Nẵng nhưng không sống chung với dì trong những ngày cuối… cũng đã qua đời.

An bây giờ bằng tuổi dì Thiệp năm xưa, lòng vẫn hoài thắc mắc: Tình yêu có mãnh lực nào khiến người ta sẵn sàng chịu đau khổ trước những quyết định vừa làm đau lòng mình lẫn đau lòng người khác?

“Mối tình mang xuống tuyền đài chưa tan.”

(Nguyen Du)

Dì Thiệp đã vĩnh viễn ra đi, mối tình sâu đậm của dì vẫn mãi là câu hỏi lớn trong lòng An. Những ngày hạnh phúc của đời dì không đếm đủ trên đầu ngón tay, sao lòng dì cứ mãi vấn vương.

Nếu chuyện kiếp trước kiếp sau có thật, An nguyện cầu cho dì ở cõi vĩnh hằng sẽ gặp lại người Dì đã từng yêu thương, vì An biết tận đáy lòng dì, đó là một tình yêu bất diệt.

NDAT

Bài viết Một mối tình đã được đăng trong TRE Magazine.

Từ trái – Hàng dưới: Chị Thanh thứ 2, AnhTrinh thứ 3. Hàng trên: Anh Bình thứ 2 Kỷ niệm lần gặp lại chị Thanh 2006

Anh tôi vóc dáng cao to, năm ấy anh mang cấp bậc Ðại úy, vẻ mặt giống hệt bác tôi, hiền từ với vầng trán thật cao và mái tóc thưa, nếu không muốn nói là… hói. Chị Thanh trắng trẻo, nhỏ nhắn, đôi mắt một mí nhưng rất to, chị xinh như một con búp bê Nhật Bản vốn thường được chưng ở các tủ kiếng, chỉ để cho người ta ngắm. Về tính cách cũng hoàn toàn khác biệt. Anh Bình có cái xuề xòa, chân chất của người dân miền Trung, xứ Quảng Nam. Chị Thanh dáng dấp nhỏ nhắn nhưng lanh lẹ đảm đang, chị là con gái Hà Nội, năm bố mẹ chị di cư vào Nam chị mới tròn một tuổi.

Nếu so với nhà thơ Hữu Loan tác giả bài “Ðồi tím hoa sim” nổi tiếng… cưới vừa xong, là tôi đi…thì …anh chị tôi cưới nhau ở Biên Hòa xong, anh chỉ kịp đưa chị đi Nha Trang cho tuần trăng mật, nhân đó ra miền Trung trình diện bà con. Chuyến du hành chưa được hai tuần lễ, hương lửa ái ân chưa kịp nồng anh đã vội phải từ giã cô vợ mới cưới xinh đẹp để tiếp tục lao vào cuộc chiến, đó là những ngày đầu năm 1975.

Sau tháng Tư năm ấy, anh tôi vào trại tập trung cải tạo ở Suối Máu, Biên Hòa, chị Thanh vừa có thai đứa con đầu lòng mới hai tháng. Chút vốn liếng làm vợ chị chưa có được bao nhiêu ngày vui, nay phải một mình cáng đáng mọi việc vì gia đình bác tôi ở mãi tận ngoài Trung.

Ðàn ông đi biển có đôi, đàn bà đi biển mồ côi một mình. Chị vượt cạn không có anh nắm bàn tay giúp sức cho chị khi đau đớn, cháu bé gái ra đời không có bố bên cạnh. Chỉ hai tháng sau, còn yếu ớt xanh xao vậy mà chị phải ra chợ học buôn bán để có điều kiện thăm nuôi anh.

Những ngày tôi vào miền Nam để chờ vượt biên. Sau một trận sốt thương hàn, tôi như một con bé đói cơm, tóc tai không còn một cọng, vô cùng thê thảm. Tôi đã đến tá túc với chị với một hình hài có thể nói là tàn tạ, thê lương đến tận cùng. Căn nhà nhỏ của chị gọn gàng và ngăn nắp, nằm trong một con hẻm bên cạnh cổng xe lửa số 6 đường Trương Minh Giảng. Chị Thanh lần đầu tiên gặp tôi đã nhìn tôi với ánh mắt đầy thương cảm. Chị đón tiếp tôi rất thân mật, bao e dè lo lắng của tôi về người chị dâu Bắc kỳ từ trước đến nay bỗng dưng biến mất.

Chị lo lắng chăm sóc tôi, đứa em chồng xa lạ mà như một đứa em gái ruột. Chị mua cho tôi một vài loại thuốc bổ để chích cho mọc tóc, có lần chỗ chích thuốc bị áp xe, chính tay chị dùng cái chai có chứa nước nóng lăn qua lăn lại, dịu dàng săn sóc tôi như một người mẹ. Chị làm tôi cảm động đến nghẹn lời. Thấy tôi gầy gò xanh xao chị thường nấu những món ăn để bồi bổ cho tôi. Úi giời ôi, con gái chỉ có một thời thôi em ạ! Chị thường xuýt xoa với tôi như thế. Khi hai chị em đi chợ, gặp người quen, chị hào hứng giới thiệu “Em gái của bố Bình, ngoài Trung vào đấy!”. Chị nói giọng Hà Nội hơi pha tí Sài Gòn, giọng chị không chát mà nghe líu lo như tiếng chim hót.

Tôi còn nhớ, trong bếp nhà chị có một cái thùng to và chắc chắn, loại thùng thường để chứa nước đá của quân đội thời trước. Hàng ngày chị buôn bán, tiêu dùng xong còn bao nhiêu tiền lời kiếm được, chị dành dụm, mua sắm những món hàng khô để thăm nuôi anh tôi.

Chị đi thăm chồng không có thời hạn nhất định vì thời đó ở Sài Gòn, chế độ thăm nuôi có phần dễ dãi. Cứ mua được vài ký đường, dăm ký bột ngũ cốc, vài gói thuốc lá … chị cho hết vào thùng. Chị em tôi thường cười với nhau khi chị gọi cái thùng đó là: “Bố Bình”.

Chừng vài tháng, dòm thấy thùng đã đầy là chị lục đục ra phường xin giấy tờ đi thăm anh. Chị vừa nuôi dạy bé Linh vừa lo cho anh tôi, vừa phải chịu khó đón tiếp bà con bên chồng từ miền Trung vào tá túc … vậy mà chẳng bao giờ tôi thấy chị nổi nóng. Lúc nào chị cũng vui vẻ, chưa hề có tiếng than van, ngoại trừ những lần chị đi thăm anh về, nhìn chị thẫn thờ… thiệt tội.

Tôi, đứa em chồng không có chút máu mủ với chị mà cũng cảm thấy xót lòng. Năm ấy chị mới hai mươi hai, hai mươi ba tuổi, quá trẻ cho một cô phụ, quá trẻ cho một người mẹ và cũng quá trẻ cho một vai chính của … hòn vọng phu.

Chị Thanh là một con chiên rất ngoan đạo, mỗi tối thứ Sáu chị sang nhà mẹ chị, nơi có cái sân nguyện rộng, có tượng Ðức Mẹ đang dang tay, vẻ mặt thánh thiện bác ái. Chị phủ phục cầu nguyện hằng giờ dưới chân Ðức Mẹ. Có đêm từ nhà nguyện về, tôi thấy khuôn mặt chị đẫm nước mắt. Tôi nhận ra từ chị có một sức chịu đựng vô hạn, một trái tim dịu dàng bao dung, một tấm lòng rộng mở, thật khác hẳn với cái bề ngoài vô cùng yếu đuối nhỏ nhoi của chị.

Khi đứa con gái được bảy tuổi anh tôi mới được về sum họp với gia đình, chị Thanh tiếp tục lặn lội lo buôn bán kiếm tiền bồi dưỡng sức khoẻ cho anh, bù lại những tháng ngày thiếu thốn. Anh chị vượt biên một lần bằng đường bộ qua Campuchia nhưng rồi bị lộ. Sau, sợ nguy hiểm cho vợ con, anh tôi bỏ hoàn toàn ý định vượt biên. Anh chị chí thú làm ăn với chút vốn liếng do chị dành dụm lâu nay.

Không lâu sau đó, chị Thanh sanh tiếp theo là một bé trai, đặt tên Duy. Và chương trình H.O. “Ra đi có trật tự” dành cho gia đình những sĩ quan của chế độ trước được nhà nước CS chấp thuận, đã là cơ hội đưa cả gia đình anh chị đến San Jose, California yên ổn vào năm 1991.

Tôi may mắn bất ngờ gặp lại chị Thanh trong đêm Hội Ngộ Liên Trường Quảng Nam Ðà Nẵng, tổ chức tại Texas. Ðã hơn ba mươi năm kể từ ngày tôi rời căn nhà chị. Anh Bình nay đã bảy mươi, nhìn dáng dấp anh vẫn phong độ. Càng già anh càng giống bác tôi như tạc, giống cả cái giọng nói, giọng cười nghe rất sảng khoái, vang vang. Chị Thanh gặp lại tôi, hai chị em mừng vui ríu rít, nước mắt chị tuôn như mưa khi nghe tôi nhắc lại cái thùng mà chị đặt tên là: “Bố Bình” năm xưa. Cái thùng chứa thực phẩm để chị thăm nuôi chồng, cái thùng ấp ủ những yêu thương của người vợ trẻ, đầy ắp những mòn mỏi đợi chờ, những ước mơ sâu thẳm mà chị đã chắt chiu hàng ngày. Cái thùng chị để chỗ bếp và hay thủ thỉ trò chuyện với nó, như hình ảnh của người chồng yêu dấu đã vắng xa.

Anh Bình lần đầu tiên nghe hai chị em nói về cái thùng “Bố Bình”, anh ngạc nhiên lắm, thấy chị thút thít anh quàng cánh tay lên vai chị, bàn tay xoa xoa như vỗ về, ánh mắt anh chan chứa yêu thương.

Tôi thật mừng khi thấy chị Thanh vẫn còn rất đẹp, rất trẻ trung so với số tuổi đời dù thời xuân sắc của chị đã đi qua trong vất vả, trong chờ đợi. Chị nói huyên thuyên, chị khoe chiếc áo dài màu tím bằng tơ tằm đang mặc là do Bé Linh đi Việt Nam may cho mẹ. Thằng Duy nay là một quân nhân trong quân đội Hoa Kỳ, nối nghiệp bố, đang đóng quân ở Irak. Giọng nói chị vẫn líu lo như tiếng chim hót và nụ cười hạnh phúc tươi thắm trên môi.

Tôi ngồi nhìn anh chị trong bàn tiệc đêm hội ngộ. Bàn tay chị Thanh lúc nào cũng nằm gọn trong lòng bàn tay anh tôi. Tôi hiểu ra được sức mạnh tiềm ẩn của tình yêu không hề phai mờ theo năm tháng, nó làm cho chúng ta có đủ can đảm vượt qua mọi khó khăn, đưa chúng ta lên thác xuống ghềnh, giúp chúng ta vững chân khi chông chênh bên bờ vực.

Tôi nhìn anh chị hạnh phúc bên nhau mà nghe lòng hân hoan vô tả; tấm lòng nhân hậu của chị đã khuất phục được bao nhiêu nghịch cảnh. Trái tim ăm ắp yêu thương mà chị đã trao cho anh tôi từ năm mười bảy tuổi, mãi đến bây giờ hãy còn ấm áp trong tia nhìn của chị. Chị khiến tôi hãnh diện và cảm phục vô cùng.

NDAT

Bài viết Chị Thanh đã được đăng trong TRE Magazine.

Cũng gần 10 năm tôi không gặp chú. Sau ngày chú nghỉ hưu, dĩ nhiên có những căn bịnh của người cao niên mà ít ai tránh khỏi. Chú đi đi về về bên quê nhà. Chú thường tìm thăm những đồng đội xưa để giúp đỡ chút ít, với đồng lương hưu ít ỏi của chú.

Nhớ đến chú, tôi khó hình dung được ảnh oai hùng của một Ðại uý Tiểu Ðoàn Phó tiểu đoàn 37 Biệt Ðộng Quân, một thời lừng danh trong quân sử QL VNCH. Vì thuở chú bôn ba chinh chiến, tôi chỉ là cô nữ sinh lớp 10 trung học.

Tôi biết đến chú, là bạn tù cùng trại Tiên Lãnh với ba tôi. Một ông chú gầy gầy, rất nhanh nhẹn. Chú nói giọng Nha Trang, rất siêng năng trong việc liên lạc đưa thư mời, đi thăm viếng, giúp đỡ bà con trong Hội Ðồng Hương QNÐN- GA, cái thời Hội mới thành lập nhiệm kỳ đầu tiên.

Khoảng năm 1998, khi chú bàn giao cho tôi giấy tờ của công việc một Thủ quỹ, thì tôi và chú thân thiết hơn, vì mỗi khi đi liên lạc, thăm viếng đồng hương chú đều đến nhà chở tôi đi cùng. Do đó tôi có cơ hội hiểu thêm vì sao ông chú Nha Trang này quá nhiệt tình với đồng hương Xứ Quảng.

-oOo-

Chú kể…

Thời còn là một sĩ quan độc thân, nay đây mai đó khắp vùng một chiến thuật. Một ngày nọ, chỉ vì câu hát của cô gái đất Tam Kỳ:

Gió đưa gió đẩy bông trang

Ai đưa ai đẩy duyên … chàng tới đây?

Tới đây thì ở lại đây!

Bao giờ bén rễ xanh cây hãy về.

Câu hát và cái nhìn lúng liếng của một người đẹp khiến lòng nam nhi xao xuyến.

Chắc chắn cũng là duyên nợ. Chú đã dừng chân nơi quê tôi. Chú làm rể Xứ Quảng.

Theo lời chú, tôi được biết hồi nhỏ chú xuất gia đi tu làm chú tiểu, ở hẳn trong Chùa. Ngày ngày mặc áo lam đến trường, chiều tối về tụng kinh gõ mõ. Xong trung học, có những đổi thay thời …thanh xuân của một người bình thường khiến chú xao động và chính sư cụ là người đã nhận thấy cái tâm không tịnh của chú tiểu. Sư cụ đồng ý cho chú rời chùa. Cởi áo lam chú gia nhập quân đội. Quân trường Thủ Ðức, rồi Trung tâm Huấn Luyện Dục Mỹ…

Tôi nhớ, chú đã kể với tôi như nói chuyện với một người bạn. “Làm chú tiểu trong Chùa tụng kinh gõ mõ cầu cho quốc thái dân an, người người thái bình … không được thì ra trận, cầm súng. Chắc cái nghiệp nó vận vào mình vậy!”

Binh chủng Biệt động quân với những trận lẫy lừng: Khe Sanh, Hạ Lào, Pleime… cũng là những vết son thời chiến. Ðó chính là lý do sau 1975 nhà cầm quyền đưa biết bao thế hệ cha anh vào ngục tù cộng sản. Chú Quy là một trong những tù nhân từ trại Kỳ Sơn chuyển về Tiên Lãnh.

Năm 1978 chú Quy cùng với Trung tá Nguyễn Văn Bình đã vượt trại tù. Gần hai tuần len lỏi trong rừng sâu. Cuộc đào tẩu không thoát. Trung Tá Nguyễn Văn Bình bị bắn tại chỗ. Chú Quy bị bắt trói, cùm hai chân vào cổng trại, đánh đập tra khảo cho chết; nhưng chú không chết.

Nhiều năm sau, chú được thả về với thân thể ốm yếu bịnh hoạn và sau đó gia đình chú đến Hoa Kỳ bởi chương trình HO, định cư tại vùng đất lành chim đậu Atlanta Georgia.

Chú thường nói với tôi: Tau người Nha Trang nhưng làm rể Quảng Nam, gắn bó với quê hương vợ hồi giờ; có khi tau còn tưởng tau là dân Quảng Nam luôn.

Trong tất cả chú bác của Hội QNÐN – GA, ai cũng nặng lòng với đồng hương. Mỗi người mỗi tánh, hội họp gặp nhau mà không cãi thì lạ lắm. Tuy nhiên tất cả đều có chung tấm lòng với việc phát triển và duy trì văn hoá, nề nếp của con dân đất Quảng Nam.

Nhớ chú, những lần chú cháu cùng đi thăm các đồng hương bệnh hoạn hay khi họ vừa chân ướt chân ráo nơi xứ người.

Nhớ chú hăng say tích cực trong dịp Hội hình thành Nghĩa Trang Quảng Nam tại Atlanta GA.

Nhớ chú những lần lái xe đi nhà nhà phát thư mời đám cưới con cháu đồng hương; thư mời hội ngộ thường niên…

Nhớ nhất là lúc Ðà Nẵng bị trận bão lớn càn quét, hình như cuối năm 2006; hai chú cháu đi xin tiền đem về giúp đồng bào. Có người hưởng ứng, có người nói té tát: muối bỏ biển, muối bỏ biển! Ðem về cho bọn phường xã ăn hết à!… Hai chú cháu nhìn nhau rồi lên xe chạy mất.

Chú Quy không phải là người dễ nhụt chí. Tấm lòng của chú cao hơn những lời đe to búa nặng từ dư luận.

Chú Trần Văn Quy

Chú thường tâm sự với tôi nhiều chuyện. Có những chuyện không thể nói với vợ con, người nhà hay không chia sớt với bạn bè đồng trang lứa. Chú kể chuyện vượt ngục bị đánh gần chết, đến bây giờ ngoài các chứng bệnh kinh niên, mỗi khi trở trời ngực chú đau buốt, thở không nổi. Chú còn kể chuyện chú… “say nắng” hay chuyện “nuôi bò” khi về Việt Nam. Chuyện chú rong ruổi xuôi ngược tìm kiếm các thương binh đồng đội để giúp đỡ.

Trong tất cả các dịp Hội ngộ đồng hương Quảng Nam tại Atlanta, chú Quy luôn là người ngồi ở bàn “Ðón tiếp quan khách”. Chú nhiệt tình với việc kêu gọi đồng hương đóng góp. Như chú thường nói: có tiền thì tiên mới múa! Có khi được góp ý: Không nên kêu réo quá, mất lòng! Chú vẫn tỉnh bơ: Tui xin tiền cho Hội, đâu có xin bỏ túi đâu nà!

Có thời quỹ của Hội cũng khá, mọi người góp ý gởi chú tiền xăng, chi phí cho công tác Hội. Chú khẳng khái không nhận.

Chú là thế, luôn luôn từ chối những ngợi ca công trạng. Từ chối khéo việc đứng lên sân khấu để thế hệ con cháu vinh danh, tri ân. Chú là một chàng rể Quảng Nam dễ thương, có ân tình với đồng hương hơn ai hết.

Tre tàn măng mọc, lứa cha chú rồi cũng cao niên, nhiệt huyết cũng nguội dần. Thế hệ chúng tôi, rồi lớp lớp đàn em đang tiếp nối con đường cha ông đã tạo, cố gắng duy trì tình đồng hương nơi xứ người.

Những năm gần đây, chú Quy ít có mặt trong các kỳ họp mặt; tôi tin chú cũng hơi yên lòng với những hoạt động do thế hệ trẻ cáng đáng.

Nhiều năm không gặp chú, rồi bệnh dịch lan tràn… nhớ chú lắm. Mong một ngày gặp để thăm chú và kể cho chú nghe rất nhiều chuyện…

Cuối tuần rồi, tôi có dịp nhìn lại chú. Vẫn là chú nhưng không sôi nổi ồn ào, không nói cười …tôi nhìn khuôn mặt chú an nhiên tự tại mà nước mắt chảy dài!

Từ Việt Nam chú trở qua với ý định cùng thím đi thăm hết anh em đồng hương tại GA.

Trưa ngày 1/8/2022 chú Quy ngủ trưa rồi không dậy nữa. Chú đã không giữ lời hứa với người bạn đời của mình. Không kịp thăm ai hết.

Ðời chú trôi nổi từ cửa thiền ra trận mạc. Vào tù ra ngục giữ tròn chí khí trai thời loạn; không hỗ thẹn chí nam nhi. Gia đình vợ con chú sẽ luôn hãnh diện với những gì chú đã làm.

Ðối với đồng hương Quảng Nam chú là một người dễ thương, thân thiện, hết lòng vì công việc chung.

Và với tôi, chú còn là một người đàn ông lãng mạn hiếm hoi.

Chỉ vì một câu hát: “Ðến đây phải ở lại đây…” chú đã làm rể Tam Kỳ, đã ở tù Kỳ Sơn rồi Tiên Lãnh. Và suốt một phần đời sau, chú đã cống hiến cho đồng hương thân hữu Quảng Nam tại Georgia.

Nợ nước, tình nhà đã xong, còn đây cái thân xác trở về hư vô. Chuẩn bị cho chuyến đi … “ về nơi cuối trời, làm mây bay…” chú đã tự lo Kim Tĩnh cho mình. Không phải là Khánh Hoà nơi chôn nhau cắt rốn mà là Ðà Nẵng.

“Thôi về đi, đường trần đâu có gì…”

Gia đình sẽ theo ý nguyện đưa chú về Ðà Nẵng. Quê vợ, cũng là nơi có những đồng đội của chú nằm xuống.

Người như chú chắc chắn sẽ được ngủ yên, lòng thanh thản.

Hạnh phúc không đâu xa. Thiên đường không đâu xa, chính ở trong lòng người.

Kính tiễn biệt chú Trần Văn Quy

NDAT

Bài viết Đường trần đâu có gì… đã được đăng trong TRE Magazine.

Ðây là ngôi chùa Phật Giáo lớn ở tiểu bang Georgia. Sân chùa rộng rãi, thoáng mát, những người làm công quả đang hướng dẫn cho xe ra vào, cờ xí treo ngợp trời. Những bức tượng Phật lớn nhỏ rải rác trong sân, tượng Phật Di Lặc thật đồ sộ là nơi Phật tử chọn để chụp hình nhiều nhất.

Bên cạnh những dãy hàng bày bán các món ăn chay gây quỹ là cái bàn dài, nơi trưng nhiều tượng Phật, kinh Phật, những CD tụng kinh…và hai thùng hoa hồng màu trắng, đỏ để cài lên ngực áo cho phật tử đến chùa hôm nay, ngày lễ báo hiếu, tạ ơn mẹ.

Tôi ngần ngừ nhìn chú, người đàn ông ăn mặc chỉnh tề với chiếc nạng gỗ khập khiễng. Thường thì những vị cao niên cỡ hơn bảy mươi như chú đây sẽ nhận đóa hoa trắng cài trên áo vào dịp Vu Lan. Tuy vậy, khi chưa có câu trả lời của chú, tôi cứ ngần ngừ…

– Hoa trắng …cô. Cám ơn.

Sau đó nhìn đóa hoa màu đỏ trên áo tôi, chú tựa người vào cái nạng gỗ, đưa tay ra bắt tay tôi:

– Chúc mừng cô, hạnh phúc còn Mẹ trên đời, nhớ sống sao cho xứng đáng nghe.

Tôi nói lời cám ơn và lòng thầm nghĩ, chắc chú có tâm sự gì đây. Tôi đưa tay nhặt đóa hồng trắng nhẹ nhàng cài lên ngực áo chú, một giọt lệ ứa ra trên khuôn mặt già nua của chú khiến tôi xúc động. Dòng phật tử còn xếp hàng rất dài để được cài hoa, tôi chưa có thời gian để hỏi thăm chú một câu thì chú đã bước ra khỏi hàng, đóa hoa trắng lẻ loi trên ngực áo.

Sau buổi lễ cầu an và nghe lời thầy giảng là bữa ăn trưa chay do nhà chùa và các thiện nam tín nữ phục vụ. Cũng có nhiều món ăn do phật tử nấu ở nhà mang đến cúng dường. Trước cúng, sau cấp. Tôi nhìn bao quát, nhiều người lớn tuổi ngồi ăn quanh những dãy bàn dài xếp dưới bóng mát tàn cây, trò chuyện râm ran. Dãy hàng ba dọc theo mé hiên của chùa cũng có nhiều người ngồi. Ngọn gió thoảng qua làm rung rinh cỏ cây, len qua những khóm hoa đủ màu. Mùi hương trầm, hương hoa và mùi thức ăn chay từ nhà bếp của chùa tạo thành một mùi hương rất thanh khiết.

Thắm Nguyễn

Tôi bắt gặp ông chú nhận đóa hoa trắng lúc nãy đang ngồi một mình, ánh mắt xa xăm, cây nạng gỗ gác chênh vênh bên cạnh. Tôi bước đến ngồi bên cạnh. Dĩa thức ăn của chú còn đầy ắp, tôi đặt chai nước suối xuống bàn:

– Chào chú.

Ông chú hơi ngỡ ngàng:

– Chào cô.

– Chú đi chùa một mình hả?

Ông chú gật đầu.

Tôi gợi chuyện:

– Lúc cháu cài hoa trắng cho chú, thấy chú buồn quá, chắc cụ bà mới qua đời hả chú?

– Mẹ tôi mất…hơn ba mươi năm rồi.

Ông chú tiếp, giọng Bắc rất ấm:

– Cô còn có mẹ trên đời hãy sống sao để mai này không ân hận…

– Chú qua đây lâu chưa chú?

– Hơn hai mươi năm.
– Chắc ngày bà cụ mất, chú không về kịp hả chú?

Người đàn ông nhìn khoảng sân, nơi có treo nhiều cờ Phật giáo đang phất phới. Nắng trưa phản chiếu ánh sáng từ hồ hoa sen, nơi có tượng Bồ Tát Quan Thế Âm, tay cầm nhánh hồ lô, khuôn mặt hiền từ. Chú nói:

– Cô có biết người ta thường ví mẹ là Quan Âm không?

– Dạ…

– Vì tình thương của mẹ bao la, như trời biển.

Giọng nói của ông như có điều hối tiếc, tôi nhìn mái tóc đã bạc, khuôn mặt khắc khổ. Tôi hỏi:

– Hồi trước chắc chú có đi lính?

– Ừ, Thủy Quân Lục Chiến.

Tôi thầm nghĩ ổng cũng là… thứ dữ đây.

– Cháu cũng đi qua đây diện HO đó chú.

– Vậy hả?

– Bố Mẹ còn ở đây hết hả?

– Dạ.

– Cô may mắn lắm, sống sao cho phải hiếu, phải đạo nghe!

Từ lúc gặp ông đến giờ, tôi cứ nghe ông dặn dò như thế, trong lòng tôi thầm nghĩ…chắc ngày xưa chú lêu lổng quá nên bây giờ hối tiếc. Giọng chú đều đều như kể chuyện.

. . .

Năm tôi mới 10 tuổi thì bố tôi qua đời, mẹ tôi một nách 5 đứa con còn dại. Nuốt nước mắt khóc chồng không dám cho ai hay bởi cái chết của bố tôi có nhiều nghi vấn. Ðã mấy mươi năm qua rồi nhưng tôi không bao giờ quên hình ảnh mẹ tôi lặng lẽ tiếc thương bố.

Hai năm sau, sống không nổi với những khắc nghiệt của hoàn cảnh, mấy mẹ con với mảnh ruộng khô cằn, sức người không kham nổi. Hiệp định 54 chia đôi đất nước, mẹ tôi năm ấy mới hơn ba mươi tuổi, dắt bốn đứa con rời quê cha đất tổ vào Nam. Mẹ tôi gói tấm ảnh thờ của bố vào cái áo cũ của chồng, giấu tận đáy rương. Ðó là di vật duy nhất. Gia tài mẹ mang theo ngày rời xứ vào phương Nam lập nghiệp là bốn đứa con thơ và mối tình phu thê vùi sâu tận đáy lòng.

Gia đình tôi lếch thếch theo đoàn người di cư. Sau những tháng được hưởng trợ cấp từ chính phủ Cộng Hòa, mẹ tôi gặp gì buôn nấy. Những hôm không đủ tiền mua gạo, bữa ăn tối mù mờ dưới ánh đèn dầu, mẹ ngồi nhìn các con chia nhau những củ khoai, củ mì, nước mắt lưng tròng.

Mẹ đến bàn thờ bố thắp nén nhang cầu xin… Mấy năm sau, khi khu này có đông đảo người Bắc về lập nghiệp mẹ tôi làm dưa cải, cà muối, mắm tôm bán ở chợ. Mấy anh em tôi cắp sách đến trường nhờ chiếc đòn gánh tre kẽo kịt của mẹ ngày hai buổi chợ. Miền Nam cưu mang gia đình chúng tôi, người miền Nam tốt bụng, xuề xòa.

Thế nhưng …  chiến tranh giữa hai miền Nam Bắc gia tăng. Anh em chúng tôi vào quân trường,
hai anh tôi lần lượt gởi thân nơi chiến trường. Mẹ tôi chết đi sống lại. Mùa hè năm 1975, chiến trường ác liệt, trong một cuộc hành quân, tôi bị thương phải cưa mất một chân, đến gối. Tôi chưa kịp xuất viện thì quân đội tan hàng. Ngôi Quân Y Viện dành chỗ cho những thương binh phía bên kia. Mẹ thường dặn dò:

– Con nhớ đừng nóng nảy, mình là phía thua cuộc rồi, nhịn nhục để giữ mạng sống nghe con.

Tôi quát:

– Mẹ im đi…

Thế rồi tôi chống nạng, không quay nhìn mẹ một lần trước khi bước ra khỏi nhà. Mấy hôm sau nghĩ lại thái độ của mình đối với mẹ, tôi lấy làm ân hận. Lòng hứa sau mấy tuần xong cải tạo sẽ về nhà xin lỗi mẹ. Tôi đi biền biệt mấy tháng, rồi mấy năm.

Người đàn ông nghẹn ngào, ánh mắt u uẩn. Tôi mở chai nước đưa cho chú và hỏi:

– Vậy… chú cải tạo bao lâu thì được phóng thích, có ai thăm nuôi chú không?

– Sáu năm, lúc còn ở trong Hàm Tân thì chị tôi sẵn đi thăm chồng bà thăm tôi luôn thể vì dạo đó anh rể tôi cũng ở cùng trại.

– Lúc ở trại cải tạo chú không gặp lại bà cụ à?

– Không. Mẹ tôi đã già, đường sá xa xôi, hiểm trở nên khi chị tôi đi thăm mẹ tôi sắm sửa thức ăn gởi cho tôi. Khi tôi chuyển ra Bắc thì không còn ai thăm nữa, trong vòng chừng hai năm.

…Ngày tôi về, thân thể tiều tụy. Bước vào nhà thì tôi muốn khuỵu xuống khi thấy trên bàn thờ, cạnh ảnh của bố là tấm hình của mẹ. Mấy tháng sau tôi đi vượt biên.

Trăng quê người cũng sáng như trăng quê nhà nhưng lòng tôi sao âm u quá. Mùa Vu Lan cũng có phong tục gắn hoa cho phật tử. Tôi hay đến chùa để làm công quả, hơn bảy mươi mà nỗi ray rứt lớn nhất đời tôi là không nhìn  mẹ một lần trước ngày ra đi.

Boong…boong…

Tiếng chuông chùa từ chánh điện vọng ra. Buổi chiều đang rơi trên mái tóc bạc của chú.

NDAT

Bài viết Người nhận đóa hoa trắng đã được đăng trong TRE Magazine.

Trước sân nhà, anh trồng cây lê và cây hồng giòn. Chiều nào anh cũng ngồi trước hiên nhà, hút điếu thuốc, ngắm cảnh trời mây. Ðó là những giây phút thảnh thơi của anh sau một ngày làm việc. Năm nay, cả hai cây lê và hồng đều có rất nhiều quả, đó là lý do để đám sóc từ khu rừng nhỏ sau nhà thi nhau leo trèo phá phách, xua hoài không được. Lũ sóc thật dạn dĩ, chiếu cố những quả lê, quả hồng ngay cả khi anh ngồi đó. Anh nóng ruột không biết làm sao để bảo vệ những quả non đang bị tiêu diệt bởi bầy sóc tinh nghịch.

Anh gọi phone hỏi đứa con gái. Con nhỏ xúi anh lấy gấu bông treo lủng lẳng trên cành như người nộm, may ra bọn sóc sợ sẽ bỏ đi. Anh kiếm hoài trong nhà chẳng có chú gấu bông nào. Lạ quá, mọi khi không cần thì cứ thấy gấu bông, thỏ con đám cháu đến chơi vất vương vãi khắp nơi, bây giờ kiếm một con không ra. Anh lấy xe chạy ra chợ mua tạm vài con treo lên. Những chú gấu, chú thỏ bằng bông làm cành cây thêm nặng, gió thổi, chẳng thể nào nhúc nhích.

Thằng con trai đến chơi, nghe anh than thở, thằng nhỏ xúi anh phải lấy dây giăng quanh hai cây, sau đó lấy giấy báo mắc vào, gió thổi làm những tờ giấy báo bay lả lướt thì đám sóc con mới sợ mà bỏ đi. Anh nghe lời thằng con, giăng dây vòng quanh hai cây lê và hồng, mắc giấy báo lên. Hai cây ăn quả trái chi chít trên cành đang đẹp đẽ bỗng nhìn… không giống ai hết!

Bảo Huân

Chiều về, ngồi nhìn lên cành cây, đàn sóc vẫn nhởn nhơ gặm nhấm những quả chín trên cành. Chúng nó xem anh không được một trăm gram nào hết! Anh sực nhớ thuở nhỏ vẫn hay làm ná bắn chim, thế là anh chạy đi mua mấy bịch dây thun xanh đỏ, kiếm một cành cây có chạc ba để làm ná. Anh bện dây thun buộc vào cái ná. Lần đầu tiên thí nghiệm với cây ná, anh ngắm nghía một hồi, kéo cọng thun thật căng rồi buông tay ra, bắn. Chu cha, không trúng con sóc mà trúng ngay ngón tay anh đau điếng, sưng vù. Anh bực mình ném cái ná xuống đất. Á đù!

Thằng rể ghé vào thăm ba vợ, xúi anh mua cây súng bằng hơi để bắn dọa đàn sóc. Anh nghe có lý quá, máu quân đội trong người anh nóng lên, anh rủ tôi đi chợ. Hai đứa ghé vào Walmart, lội vòng vòng, cuối cùng tôi cũng kiếm ra gian hàng bán súng hơi cho anh. Lựa tới lựa lui, cuối cùng anh chọn cây súng (Air gun) giá $39. Tôi kiếm cho anh một bịch đạn nylon giá $10. Anh hí hửng ra về, cười tươi hơn ông lão bảy mươi cưới được cô vợ mười bảy!

Về nhà, anh tháo tháo ráp ráp, đem súng ra thử, anh ngắm nghía, bóp cò. Phịch! Vậy là OK rồi, hơi từ nòng súng bắn ra nghe thật mạnh. Anh bắt đầu cho đạn vào nòng. Từ cửa sổ trong nhà ngắm ra, anh chọn một con sóc có vẻ lấm lét, hí hửng nhất, bắt đầu nổ súng. Phịch! Con sóc nhìn anh vẫy đuôi cười. Anh nghĩ, chắc loại đạn nylon nhẹ quá. Anh bắn lại một lần nữa, phịch! Cũng chẳng ăn thua gì, đàn sóc vẫn ung dung gặm gặm trên cành. Anh thử lại cây súng bằng cách bắn vào tấm lịch trên tường xem sao. Phịch! Ủa, không có viên đạn nào văng ra. Thì ra chỉ có hơi bắn ra chứ đạn vẫn còn kẹt ở trong nòng súng. Anh nghiên cứu hoài không hiểu tại sao.

Ðứa con dâu đi làm về, thấy anh cặm cụi, con nhỏ lôi mớ giấy tờ kèm theo khẩu súng ra nghiên cứu giúp anh:

– Trời ơi, loại đạn nylon này quá nhỏ, không đúng cỡ nên nó mắc kẹt trong ổ đạn. Ba coi nè, người ta đã ghi chú rõ ràng: Súng này thích hợp với loại đạn 6.0, ba mua đạn 4.5 nhỏ tí xíu, làm sao mà bắn?

Anh thất vọng nhìn bịch đạn, nhưng vẫn chưa chịu thua. Ăn cơm tối xong, anh gói ghém bịch đạn lại, lấy xe chạy ra tiệm Walmart ở gần nhà. Vào quầy “Phục vụ khách hàng”, anh gặp con nhỏ nhân viên có nước da màu nâu sẫm đang ngáp lên ngáp xuống uể oải. Anh mang bịch đạn đến trả lại với cái biên lai, kèm theo nụ cười duyên còn sót lại sau 60 năm cuộc đời.

Con nhỏ chắc đang mỏi mệt nên chẳng thèm kiểm tra gì, lẳng lặng lấy bịch đạn và trả lại cho anh đúng số tiền theo giá cả trên biên lai.

Anh khoan khoái đảo qua đảo lại mấy vòng trong gian hàng bán dụng cụ thể thao, súng, cần câu… tìm bịch đạn mới, đúng như lời con dâu giải thích. Không có!

Anh vội vàng lái xe đi nơi khác, thằng rể gọi hỏi thăm, anh là cà lập cập than thở. Thằng rể bèn chỉ anh một tiệm Walmart gần nhà nó, tiệm này mở cửa luôn đêm, có đầy đủ súng đạn loại thể thao, tha hồ mà chọn.

Ban đêm, đường phố đã hơi vắng vẻ, vậy mà anh phải mất cả 45 phút mới đến nơi. Khu shopping thưa người, anh bước vào, lẹ làng đến thẳng gian hàng thể thao, súng đạn. Anh đảo mắt tìm nhân viên phục vụ để nhờ giúp đỡ. Có cậu thanh niên mặc đồng phục của chợ đang lúi húi sắp xếp các món hàng cho ngay ngắn, anh mừng rỡ hỏi thăm. Cậu nhỏ nhìn anh hỏi lại:

– Có phải ông muốn tìm loại đạn giả, bằng nylon?

– Phải, nhờ anh bạn chỉ giúp.

– Thưa ông, đây nè!

Anh nhìn theo hướng cậu nhỏ chỉ, chao ơi, cả một dãy hàng, đầy đủ đạn lớn nhỏ gói sẵn trong bịch. Anh nhìn những bịch đạn đầy màu sắc và cảm thấy vui vui. Chọn đúng cỡ đạn thích hợp với khẩu Air gun của mình, chỉ có bốn đồng mà có một bịch đạn cả ngàn viên. Anh ra quày tính tiền, khoan khoái lái xe về nhà khi đồng hồ chỉ đúng mười hai giờ đêm.

Bản tính nóng nảy, làm việc gì cũng muốn đến nơi đến chốn nên anh không tài nào đi ngủ được nếu không đem cây súng ra… bắn thử.

Anh hì hà, hì hục với đôi kiếng lão trên mắt, cặm cụi với cây súng nhỏ. Ðạn lắp vào xong rồi, ngắm vào tờ lịch trên tường, anh bấm cò.

Ủa, sao cũng im ru vậy nè? Anh hơi nóng người, cầm cây súng lắc lắc. Thì ra những viên đạn nhỏ ban chiều còn kẹt lại trong này nên đạn mới không xuống được. Anh hoàn thành cây súng và mớ đạn lần cuối. Bắn thử tờ lịch, lủng một lỗ bự, anh khoan khoái vào giường ngủ lúc trời gần sáng.

Giấc ngủ ngắn ngủi nhưng anh cũng mơ sau ba ngày anh đã đuổi được hết đàn sóc tinh ranh với vũ khí là cây Air gun bắn đạn nylon mới tậu.

Chiều hôm sau anh đi làm về, tắm rửa sạch sẽ, rót một ly nước đầy, anh mang ghế ra sân, vừa hít thở không khí vừa ngắm cây lê, cây hồng trước sân nhà. Bên cạnh anh là cây súng và bịch đạn, trong đầu anh ý nghĩ “quyết chiến đấu” với đàn sóc đã nung nấu bao lâu, chiều nay mới có dịp ra tay. Anh uống hết một ly nước, hút điếu thuốc, nhìn hoài sao chẳng thấy một chú sóc nào bén mảng trên cây. Anh lững thững đi ra, ngắm tới ngắm lui, cũng không thấy em nào xuất hiện. Anh lẩm bẩm, lạ quá!

Chiều hôm sau, cũng như thế. Rồi cả tuần trôi qua trong sự chờ đợi của anh. Cây súng của anh trở nên ế ẩm, chưa bắn được phát súng mở hàng nào.

Mấy đứa con, mấy đứa dâu rể ghé về thăm ba, thấy anh ngồi trước hiên nhà, chăm chỉ canh mấy con sóc như cai ngục canh tù. Nghe anh kể, chúng nó cười rần rật, khi biết lâu nay… anh chỉ tốn tiền, mất công mà chưa làm được gì mấy chú sóc. Chúng càng cười, anh càng nóng, hy vọng càng tiêu tan.

Thiệt tình là đàn sóc kéo nhau “di tản”, “vượt biên” đâu mất tiêu từ ngày anh sắm được cây súng và mớ đạn. Kể từ dạo đó, chiều nào anh cũng ngồi trước hiên chờ đợi. Không biết có phải linh tính hay sao mà đàn sóc không hề lai vãng. Không còn một con nào.

Cuối mùa, anh mới khám phá rằng, sau nhiều ngày đàn sóc lui tới viếng thăm, nay hai cây lê và hồng chỉ còn trơ vơ trên cành dăm ba quả vừa già, vừa đẹt lẫn trong đám lá xanh.

Thì ra đàn sóc tinh ranh đã kéo đi nơi khác để kiếm ăn. Chỉ có anh và cây súng bắn đạn nylon vẫn thủy chung chờ đợi.

Hẹn mùa sau…

NDAT

Bài viết Đàn sóc và anh đã được đăng trong TRE Magazine.